Satsuki Azalea als bonsai

Hoe meer ik over Satsuki Azalea lees, hoe interessanter ik het vind. Satsuki Azaleas vormen vanwege de specifieke verzorgingsbehoeften een heel aparte tak binnen de bonsai branche, met eigen regels en een diepgaande waardering voor kwaliteit naar de normen voor deze soort. Hier kan je de progressie van mijn Satsuki's volgen.

Satsuki bestaat in meerdere duizenden variëteiten, en dat is slechts één van de vele cultivars van Azalea, waarvan er 20 te vinden zijn in de azaleadatabase van Mark Nijland.

Om hun prachtige bloei te benadrukken, worden Satsuki’s vaak gevormd tot zogenaamde ‘bloementorens’. Ikzelf geef de voorkeur aan de mooi gegestijlde bonsaivormen – meestal in de moyogi-stijl (informele rechtopstaande vorm) – vanwege de majestueuze combinatie van blad en schorskleur. Daarbij zijn de bloemen een prachtige extra in de korte periode dat we ze kunnen bewonderen. Een Satsuki vormen tot bonsai duurt toch wel 30 jaar, maar vanaf hun 15e jaar worden ze al echt mooi en interessant. .
Peter Warren, een gerenommeerde Satsuki-bonsaispecialist uit het Verenigd Koninkrijk, benadrukt dat je best goed kiest, want de bloementorenvarianten zijn helemaal niet geschikt om in een ‘klassieke’ bonsaistijl te worden gevormd.

In welke mate zijn Azalea's verschillend 

Ze zijn

• bodem-dominant, terwijl de meeste loofbomen top-dominant zijn. Dit komt door het feit dat het geen bomen, maar struiken zijn. Het opbouwen en in stand houden van de groeipunt is een delicate aangelegenheid en de groei aan de top vereist doorgaans bijzondere aandacht.
• zuurminnend en geven de voorkeur aan kanuma-grond, een licht zuur substraat op kleibasis met fijne poriën en een PH van 4.5 tot 5.5, dat geschikt is voor hun fijne, behaarde wortelstelsel. Hoewel de meeste bronnen een 100% kanuma-mengsel aanbevelen, raadt Danny Use van Ginkgo Bonsai aan om het te mengen met akadama, omdat Satsuki-bonsai op kanuma-basis in ons Noord-Europese klimaat vaak last hebben van bladverlies en gezondheidsproblemen.
• gevoelig aan de wortelkern. Laat de kluit onder de stam dus bij voorkeur ongemoeid, of ga uiterst voorzichtig te werk bij het verpotten of bij wortelbehandeling.
  Bij het kweken van satsuki als shohin raden Japanse bronnen echter vooral aan om de wortelkern schoon te maken met water of een waterspuit. Dit is het waard om eens te bekijken.
  
  

Welke Satsuki variëteit vormen als bonsai ? 

De ongeveer 5000 Satsuki-soorten worden ingedeeld op basis van bloemgrootte, bloemtekening, kleur en bladgrootte. Kleine bloemen gaan doorgaans gepaard met kleine bladeren.
( [C]-gemerkte Satsuki zijn de variëteiten die ik in mijn collectie verzorg.)

XS - "Extra Small" - zeer kleinbloemige/kleinbladige Satsuki (tot 3 cm)

Tiny en extra-small bloemende Satsuki zijn Senbazuru, Kotaro, Hoshi-no-Kagayaki, Miyamamangetsu [C], Kosuzu, Kakuou. 

S - "Small" -  kleinbloemige Satsuki (3-5 cm)

Kleinbloemige en kleinbladige Satsuki genieten de voorkeur voor het vormen tot bonsai: Secchu-no-Matsu (white), Kinsai (+++), Chojuho, Hinomaru (+++), Matsunami (+++),  Korin, Aozora, Momoka, Kozan, Nikko [C] (+++).

Erg geliefde kleinbladige (<2 cm) Satsuki zijn Kotaro, Kazan, Shugetsu

M - "Medium" middelgrote Satsuki bloemen (5-7 cm)

Osakazuki is mediumbloemig en wordt de basis van alle Satsuki Azalea genoemd.  Andere goed gekende mediumbloemige Satsuki zijn Yata-no-Kagami, Gyokurei, Kougetsu, Kunpuu, Kikouchi, Kobai, Suzu-no-Homare, Akemi-no-Tsuki [C], Kaminoyamakirin [C], Kinu-no-Mai, Shien, Wakaebisu. 

L - "Large" - grootbloemige Satsuki (7-10 cm)

Grootbloemige Satsuki zijn Koka, Suisen, Asuka [C], Kaho, Izayoi, Issho-no-Haru, Yama-no-Hikari.

H - "Huge" - reuzebloemige of Kiodairin Satsuki (10-15 cm)

Satsuki met bloemen groter dan 10 cm worden "Kiodairin" genoemd, zoals Meicho, Daisetsuzan, Benigasa, Shinkigen.  Reuzebloemige Satsuki zijn zeldzaam en moeilijk vindbaar..  

De bekendste satsukisoorten staan met foto’s vermeld op azaleadatabase.com, waar je ook een zeer nuttig artikel kan lezen over welke cultivars het meest geschikt zijn voor bonsai.

Optimale groeicondities

Azalea’s zijn ondergroeiplanten. Ze hebben twee essentiële voorwaarden nodig: halfschaduw en een constante luchtvochtigheid. Daarom is het van groot belang ze te beschermen tegen te felle middagzon (vooral in de zomer is een zonwering onmisbaar als er geen schaduw kan worden geboden) en goed op de bodemgesteldheid te letten.

Watergift bij Satsuki vraagt wat extra aandacht 

Hoewel azalea’s van vocht houden, laat u best de grond drogen tussen de gietbeurten. Voorkom dat de grond voortdurend drassig is.
Geef bij voorkeur water aan de grond en vermijd het blad. Tijdens de bloei verkort het besproeien van de bloemen hun levensduur aanzienlijk. Houd azaleabloemen indien mogelijk uit de regen.

Als uw azalea-bonsai droog lijkt, geef dan overvloedig water, totdat het water uit de afwateringsgaten komt. In de wintermaanden wordt de watergift verminderd. Het kan voldoende zijn om wekelijks water te geven.

Omdat Satsuki-azalea's een behaard wortelstelsel hebben, kan het na verloop van tijd verdichten, vooral bij de wortelkern direct onder de stam. De wateropname wordt dan bemoelijkt.

Het wordt aanbevolen om met een bamboestokje een gaatje te maken (en de locatie van dat gaatje te onthouden) om die kern goed van water te voorzien. Een andere manier van water geven is de bonsaipot iets te kantelen, zodat het water langs de hele bodem van de pot loopt.

Snoeien en bemesten na de bloei (Higari)

Higari is een essentieel onderdeel van het onderhoud van de Azalea.

• Verwijder de uitgebloeide bloemen en zaadkoppen wanneer de struik er onverzorgd begint uit te zien (meestal wanneer de helft of meer van de bloemen is uitgebloeid). Vergeet niet alle vruchtbeginsels te verwijderen, want deze onttrekken veel energie aan uw plant.
• Snoei de struik zo dat er slechts twee horizontale scheuten overblijven en verwijder overtollige scheuten.
• Verwijder op elke scheut alle oude bladeren en laat vervolgens twee vers gegroeide bladeren staan. Daaruit zullen nog twee nieuwe bladeren ontspruiten.
• Bemest tot juli zoals u dat bij elke andere bladverliezende bonsai zou doen. Stop met bemesten in augustus. Begin daarna met de herfstbemesting.
   

Wanneer en hoe Azalea bonsai bedraden? 

Gebruik een dikkere draad als basis. 2 mm draad is de standaard. Azalea’s hebben dit nodig als steun bij het buigen. Gebruik 1,5 mm voor kleinere takken. Bedraad de takken losjes, losser dan je bij andere bladverliezende bomen zou doen, aangezien de takken van Azalea’s vrij snel dikker worden.
Het bedraden van Satsuki Azalea's in de vroege zomer is delicaat, omdat de takken erg zacht zijn en gemakkelijk afbreken. Je moet behoorlijk ervaren zijn om in deze tijd van het jaar te bedraden. De optimale tijd voor het bedraden is in Europa September/Oktober, maar dan is de kans groot dat de schors beschadigd raakt.

Waar vind je Satsuki van goede kwaliteit ?

Ik was al een tijdlang op zoek naar de veelkleurige Asuka Satsuki omdat ik haar middelgrote bloemen erg aantrekkelijk vind. Uiteindelijk stuitte ik op https://minisatsuki.com/ in Bretagne, Frankrijk, waar ik er een heb besteld. Ik gebruikte een trucje van YouTuber Jelle’s "Growing Bonsai"'s geweldige video over dit onderwerp. 

Hier is een deel van het gesprek dat ik graag met je deel, waaruit mag blijken hoe gepassioneerd en deskundig deze kweker is op het gebied van Satsuki en haar brede keuzepallet.

"Wat fijn om een Satsuki-liefhebber te schrijven! U bent de eerste die aangeeft dat een Asuka met witte bloemen meer kans geeft op een driekleurige Asuka! Bedankt daarvoor!!
U zult op onze website nooit een volledig paarse Asuka zien. Omdat die nooit de echte kleur van een Asuka zal krijgen, zoals je weet!
Daarom zijn onze zaailingen vaak wit, of met een heel klein beetje kleur. We willen dat onze gepassioneerde volgers de echte variëteit krijgen. (...)

Van zodra het seizoen start, zetten we onze zaailingen online zodra ze zijn geïdentificeerd en in bloei staan. We voegen dus gedurende drie maanden bijna dagelijks Satsuki’s toe. Vorig jaar hadden we meer dan 180 soorten in de aanbieding (zaailingen, pré-bonsai en bonsai).
We werken met reserveringen als u er meer wilt. Zo kan ik zaailingen in één pakket versturen. Stuur me daarvoor gewoon een e-mail met de naam van de variëteit en het UGS-nummer0426xxxx (Maand en Jaar).
https://minisatsuki.com/